#1631174 21.10.2013 11:45:41
Wał Pomorski inaczej nazywany Pozycją Pomorską (Die Pommernstellung) jest linią fortyfikacji niemieckich wybudowanych w latach trzydziestych na wschodniej granicy Niemiec w rejonie Pojezierza Pomorskiego. Pozycja ta w założeniu twórców miała być tylko tzw. pozycją umocnioną, rozbudowaną pozycją polową osłaniającą rejony koncentracji wojsk i osłaniającą Pomorze Zachodnie w razie uderzenia wojsk polskich. Do 1937 roku zrealizowano budowę fortyfikacji od Gorzowa Wlkp na południu aż do okolic Białego Boru i Polanowa (pd brzeg jeziora Bobięcińskiego). Dalej Wał pomorski miał być tylko tzw. odcinkiem mobilizacyjnym wzmacnianym fortyfikacją polową tylko na wypadek wojny i biegł w stronę Darłówka gdzie miał stykać się z Bałtykiem.
Na Wale Pomorskim budowano obiekty o niskiej odporności, C później B1 z rzadka tylko wzmacniane cięższymi schronami (panzerwerkami) typu B z kopułami pancernymi i rozbudowanym zapleczem (grubość ścian 1,5m pancerzy 250-300mm). Szeregowe schrony budowano w odporności C tzn. grubość ścian 0,6m a pancerzy 60 mm lub B1 u których grubość ścian wynosiła 1m a płyt pancernych 7P7 ochraniających podstawowe uzbrojenie tj. ciężki karabin maszynowy MG08, 100mm (ciężar 7,6 t), kopuł pancernych 120 mm. W większości więc obiekty te miały jedno lub co najwyżej kilka pomieszczeń bez rozbudowanego zaplecza socjalnego tak charakterystycznego dla fortyfikacji niemieckiej (np.OWB). Pozycja Pomorska budowana była w kilku etapach od 1932 do 1938/39 roku choć prace prowadzono także w roku 1944 gdy to wzmocniono niektóre odcinki polowymi fortyfikacjami ziemnymi i schronami Rs58c oraz rozbudowano odcinek mobilizacyjny na północy w kierunku Bałtyku. Na całej linii wykorzystywano naturalne przeszkody terenowe (jeziora, cieki wodne czy lasy) do wzmocnienia obrony słusznie uważając że mogą one skutecznie zatrzymać wojska zmechanizowane a sama piechota będzie miała duże trudności z pokonaniem umocnień.
Na południu, a więc na Linii Noteci takimi przeszkodami trudnymi do przebycia były rzeki, Warta i Noteć z ich zabagnionymi i szerokimi dolinami i wysokim północnym brzegiem na którym poza schronami rozlokowano punkty obserwacyjne i umocnienia polowe. Planowano tu budowę wielkich jazów klapowych w Drezdenku i Gorzowie (zbudowano tylko pierwszy) i mniejszych jazów na Piławie dla dodatkowego zalania niżej położonych terenów i uniemożliwienia forsowania rzek. Na całej linii zbudowano wiele kilometrów rowów przeciwpancernych lub wbitych w ziemię pali drewnianych i stalowych, zasieków przeciw piechocie. Ważniejsze drogi zagrodziły stalowe szlabany ( Stare Bielice, Stare Osieczno) lub betonowe bloki z gniazdami do zamocowania szyn stalowych. Tylko część odcinków była rozbudowana w głąb i tak np. Linia Noteci posiadała szkielet drugiej linii w postaci schronów dowódczo bojowych.
Rozlewiska Warty pod Czechowem ( widok ze skarpy doliny Wary i punktu oporu )
Zachowane transzeje na skarpie doliny Warty pod Czechowem.
W czasie wojny Pozycja Pomorska pozostając na głębokim zapleczu nie przedstawiała według niemieckiego dowództwa i Hitlera żadnej wartości bojowej częściowo więc zaczęto ją rozbrajać przewożąc uzbrojenie i wyposażenie na fortyfikacje pierwszoliniowe np. Wał,Atlantycki. Takie podejście musiało się zemścić pod koniec wojny kiedy to nagle okazało się że tak Wał Pomorski jak i MRU stanęły na drodze Armii Czerwonej ku Berlinowi. W 1945 roku fortyfikacje pomorskie były już w znacznym stopniu przestarzałe a niewielka głębokość linii umocnień powodowała trudności w obronie i ułatwiała przełamanie pozycji przez atakujące wojska. Największym problemem obrońców w 1945 roku nie była jednak odporność schronów, która w przypadku B1 nie mówiąc o B była właściwie wystarczająca ale brak właśnie wojska do ich obrony.
Często całe odcinki były nie obsadzone a silne węzły obrony dopiero obsadzane nielicznymi i zapasowymi oddziałami już w trakcie działań na ich przedpolu. I tak np. silny odcinek wału w Starym Osiecznie Armia Czerwona przełamała, fortelem zajmując most na Drawie, w momencie obsadzania pozycji przez oddziały niemieckie. Opisywany to odcinek flanki południowej Wału Pomorskiego czyli Linia Noteci miał być broniony przez jedną z dywizji zapasowych armii niemieckiej, ale w obliczu załamania się obrony na pn. i włamania się potężnego klina 2 i 5 Armii Uderzeniowej Gwardii w pozycje niemieckie w Starym Osiecznie i Krzyżu, został opuszczony prawie bez walki.
Opisywana tu część odcinka Noteckiego (Netzestellung) powstała w 1937 roku. Był to końcowy okres intensywnej rozbudowy Pozycji Pomorskiej, schrony budowane w tym okresie były już mocno standaryzowane, wszystkie posiadały odporność B1 tzn. zabezpieczały przed wielokrotnym trafieniem pociskiem 120mm. Wszystkie też miały izby bojowe chronione wyłącznie płytami pancernymi (brak kopuł). Większość to obiekty jedno i dwusektorowe przeznaczone do prowadzenia ognia czołowego lub bardzo rzadko bocznego.
TYLKO ZAREJESTROWANI I ZALOGOWANI UŻYTKOWNICY WIDZĄ LINKI. DARMOWA REJESTRACJA
TYLKO ZAREJESTROWANI I ZALOGOWANI UŻYTKOWNICY WIDZĄ LINKI. DARMOWA REJESTRACJA
TYLKO ZAREJESTROWANI I ZALOGOWANI UŻYTKOWNICY WIDZĄ LINKI. DARMOWA REJESTRACJA
TYLKO ZAREJESTROWANI I ZALOGOWANI UŻYTKOWNICY WIDZĄ LINKI. DARMOWA REJESTRACJA
TYLKO ZAREJESTROWANI I ZALOGOWANI UŻYTKOWNICY WIDZĄ LINKI. DARMOWA REJESTRACJA
TYLKO ZAREJESTROWANI I ZALOGOWANI UŻYTKOWNICY WIDZĄ LINKI. DARMOWA REJESTRACJA
TYLKO ZAREJESTROWANI I ZALOGOWANI UŻYTKOWNICY WIDZĄ LINKI. DARMOWA REJESTRACJA
TYLKO ZAREJESTROWANI I ZALOGOWANI UŻYTKOWNICY WIDZĄ LINKI. DARMOWA REJESTRACJA
TYLKO ZAREJESTROWANI I ZALOGOWANI UŻYTKOWNICY WIDZĄ LINKI. DARMOWA REJESTRACJA
TYLKO ZAREJESTROWANI I ZALOGOWANI UŻYTKOWNICY WIDZĄ LINKI. DARMOWA REJESTRACJA
TYLKO ZAREJESTROWANI I ZALOGOWANI UŻYTKOWNICY WIDZĄ LINKI. DARMOWA REJESTRACJA
TYLKO ZAREJESTROWANI I ZALOGOWANI UŻYTKOWNICY WIDZĄ LINKI. DARMOWA REJESTRACJA
TYLKO ZAREJESTROWANI I ZALOGOWANI UŻYTKOWNICY WIDZĄ LINKI. DARMOWA REJESTRACJA
Na Wale Pomorskim budowano obiekty o niskiej odporności, C później B1 z rzadka tylko wzmacniane cięższymi schronami (panzerwerkami) typu B z kopułami pancernymi i rozbudowanym zapleczem (grubość ścian 1,5m pancerzy 250-300mm). Szeregowe schrony budowano w odporności C tzn. grubość ścian 0,6m a pancerzy 60 mm lub B1 u których grubość ścian wynosiła 1m a płyt pancernych 7P7 ochraniających podstawowe uzbrojenie tj. ciężki karabin maszynowy MG08, 100mm (ciężar 7,6 t), kopuł pancernych 120 mm. W większości więc obiekty te miały jedno lub co najwyżej kilka pomieszczeń bez rozbudowanego zaplecza socjalnego tak charakterystycznego dla fortyfikacji niemieckiej (np.OWB). Pozycja Pomorska budowana była w kilku etapach od 1932 do 1938/39 roku choć prace prowadzono także w roku 1944 gdy to wzmocniono niektóre odcinki polowymi fortyfikacjami ziemnymi i schronami Rs58c oraz rozbudowano odcinek mobilizacyjny na północy w kierunku Bałtyku. Na całej linii wykorzystywano naturalne przeszkody terenowe (jeziora, cieki wodne czy lasy) do wzmocnienia obrony słusznie uważając że mogą one skutecznie zatrzymać wojska zmechanizowane a sama piechota będzie miała duże trudności z pokonaniem umocnień.
Na południu, a więc na Linii Noteci takimi przeszkodami trudnymi do przebycia były rzeki, Warta i Noteć z ich zabagnionymi i szerokimi dolinami i wysokim północnym brzegiem na którym poza schronami rozlokowano punkty obserwacyjne i umocnienia polowe. Planowano tu budowę wielkich jazów klapowych w Drezdenku i Gorzowie (zbudowano tylko pierwszy) i mniejszych jazów na Piławie dla dodatkowego zalania niżej położonych terenów i uniemożliwienia forsowania rzek. Na całej linii zbudowano wiele kilometrów rowów przeciwpancernych lub wbitych w ziemię pali drewnianych i stalowych, zasieków przeciw piechocie. Ważniejsze drogi zagrodziły stalowe szlabany ( Stare Bielice, Stare Osieczno) lub betonowe bloki z gniazdami do zamocowania szyn stalowych. Tylko część odcinków była rozbudowana w głąb i tak np. Linia Noteci posiadała szkielet drugiej linii w postaci schronów dowódczo bojowych.
Rozlewiska Warty pod Czechowem ( widok ze skarpy doliny Wary i punktu oporu )
Zachowane transzeje na skarpie doliny Warty pod Czechowem.
W czasie wojny Pozycja Pomorska pozostając na głębokim zapleczu nie przedstawiała według niemieckiego dowództwa i Hitlera żadnej wartości bojowej częściowo więc zaczęto ją rozbrajać przewożąc uzbrojenie i wyposażenie na fortyfikacje pierwszoliniowe np. Wał,Atlantycki. Takie podejście musiało się zemścić pod koniec wojny kiedy to nagle okazało się że tak Wał Pomorski jak i MRU stanęły na drodze Armii Czerwonej ku Berlinowi. W 1945 roku fortyfikacje pomorskie były już w znacznym stopniu przestarzałe a niewielka głębokość linii umocnień powodowała trudności w obronie i ułatwiała przełamanie pozycji przez atakujące wojska. Największym problemem obrońców w 1945 roku nie była jednak odporność schronów, która w przypadku B1 nie mówiąc o B była właściwie wystarczająca ale brak właśnie wojska do ich obrony.
Często całe odcinki były nie obsadzone a silne węzły obrony dopiero obsadzane nielicznymi i zapasowymi oddziałami już w trakcie działań na ich przedpolu. I tak np. silny odcinek wału w Starym Osiecznie Armia Czerwona przełamała, fortelem zajmując most na Drawie, w momencie obsadzania pozycji przez oddziały niemieckie. Opisywany to odcinek flanki południowej Wału Pomorskiego czyli Linia Noteci miał być broniony przez jedną z dywizji zapasowych armii niemieckiej, ale w obliczu załamania się obrony na pn. i włamania się potężnego klina 2 i 5 Armii Uderzeniowej Gwardii w pozycje niemieckie w Starym Osiecznie i Krzyżu, został opuszczony prawie bez walki.
Opisywana tu część odcinka Noteckiego (Netzestellung) powstała w 1937 roku. Był to końcowy okres intensywnej rozbudowy Pozycji Pomorskiej, schrony budowane w tym okresie były już mocno standaryzowane, wszystkie posiadały odporność B1 tzn. zabezpieczały przed wielokrotnym trafieniem pociskiem 120mm. Wszystkie też miały izby bojowe chronione wyłącznie płytami pancernymi (brak kopuł). Większość to obiekty jedno i dwusektorowe przeznaczone do prowadzenia ognia czołowego lub bardzo rzadko bocznego.
TYLKO ZAREJESTROWANI I ZALOGOWANI UŻYTKOWNICY WIDZĄ LINKI. DARMOWA REJESTRACJA
TYLKO ZAREJESTROWANI I ZALOGOWANI UŻYTKOWNICY WIDZĄ LINKI. DARMOWA REJESTRACJA
TYLKO ZAREJESTROWANI I ZALOGOWANI UŻYTKOWNICY WIDZĄ LINKI. DARMOWA REJESTRACJA
TYLKO ZAREJESTROWANI I ZALOGOWANI UŻYTKOWNICY WIDZĄ LINKI. DARMOWA REJESTRACJA
TYLKO ZAREJESTROWANI I ZALOGOWANI UŻYTKOWNICY WIDZĄ LINKI. DARMOWA REJESTRACJA
TYLKO ZAREJESTROWANI I ZALOGOWANI UŻYTKOWNICY WIDZĄ LINKI. DARMOWA REJESTRACJA
TYLKO ZAREJESTROWANI I ZALOGOWANI UŻYTKOWNICY WIDZĄ LINKI. DARMOWA REJESTRACJA
TYLKO ZAREJESTROWANI I ZALOGOWANI UŻYTKOWNICY WIDZĄ LINKI. DARMOWA REJESTRACJA
TYLKO ZAREJESTROWANI I ZALOGOWANI UŻYTKOWNICY WIDZĄ LINKI. DARMOWA REJESTRACJA
TYLKO ZAREJESTROWANI I ZALOGOWANI UŻYTKOWNICY WIDZĄ LINKI. DARMOWA REJESTRACJA
TYLKO ZAREJESTROWANI I ZALOGOWANI UŻYTKOWNICY WIDZĄ LINKI. DARMOWA REJESTRACJA
TYLKO ZAREJESTROWANI I ZALOGOWANI UŻYTKOWNICY WIDZĄ LINKI. DARMOWA REJESTRACJA
TYLKO ZAREJESTROWANI I ZALOGOWANI UŻYTKOWNICY WIDZĄ LINKI. DARMOWA REJESTRACJA